قيام حسين مظهر نبرد حق بر عليه باطل بود. قيام الهي بود كه هر چه زمان مي­گذرد، تبلوري بيشتري پيدا كرده و آموزهاي آن روشن تر مي­شود. در اين نوشتار اهداف و پيام هاي تربيتي اين قيام به اختصار بيان مي­شود.

امام حسين يكي از اهداف قيام خود را اقامه و حفظ ارزشهاي راستين دين اسلام بيان مي­كند. زيرا بعد از پيامبر و دوران رهبري ايشان بر جامعه اسلامي، به علت مسائل و مشكلات پيش رو بدعتهاي جديدي در دين و سنت پيامبر اكرم به وجود آمده بود. بدعتهاي جديد خود موجب انحراف در جامعه اسلامي شده بود. از اين رو جامعه اسلامي از مسير اصلي خود دچار انحراف شده و نياز به اصلاحات اساسي داشت. از اين رو امام حسين(ع) از خلفاي زمان بيعت نكرده تا اين انحراف را آشكار سازند. بنابراين يكي ديگر از اهداف امام حسين، انگيزه اجتماعي و اصلاح فرهنگي اوضاع و شرايط حال جامعه بود. تا بدين طريق به جهل زدايي عامه مردم بپردازند و ايشان را با انحرافهاي آشكار در جامعه آشنا سازند.

در اين راستا امام حسين(ع) با قيام خود پيام هايي به انسانها در اعصار مختلف ارائه مي­كنند.

  • پيام آزادگي: آزادگي به معني رهايي از قيد و بند اخلاق نيست. آزادي به معني زير بار ظلم نرفتن است. از اين رو و با توجه به اين اصل انسان آزاده با توجه به اصول و باورهاي خود زندگي كرده و زماني كه اصول، باورها، حقوق فردي و اجتماعي خود و افراد در ارتباط با وي مورد تعرض قرار بگيرد آرام ننشسته و در برابر ظلم ايشان اعتراض مي­كند. از اين رو امام حسين(ع) مرگ با عزت را بهتر از حيات ذليلانه مي­داند.
  • عزّت نفس: يكي از اهداف مهم تربيت اين است كه انسان به گونه­اي تربيت شود كه اعتلاي روحي بيابد و خود را از پستي و فرومايگي رها سازد. حرمت، شرافت براي خود قايل شود و بزرگواري خود را در همه حال حفظ نمايد. سختي و راحتي و شكست و پيروزي او را به سستي و تباهي نخواهد كشاند و هرگز تن به خواري و زبوني ندهد. سيره امام حسين (ع) در جريان واقعه عاشورا نمود بارز عزّت محوري است. ايشان پيش از حركت به سوي كربلا در جواب برادرشان محمد حنفيه كه از او مي خواست براي حفظ جانش با يزيد بيعت كند فرمود كه هرگز تن به پستى نداده­ام. زيرا مكتب حسين (ع) بر پايه عزّت و كرامت انساني استوار گشته است.
  • ايثار و از خودگذشتگي: ايثار و از خود گذشتگي دلالت بر اين موضوع دارد كه افراد در عين نياز به آنچه در دست دارند، ديگران را بر خود مقدم مي­شمارند و يا اينكه اهداف جمعي را بر اهداف فردي و شخصي خود مقدم مي­دانند.. از اين رو امام حسين براي احياي اصول راستين دين، جان خود و صحابه خود را در طبق اخلاص قرار داد، تا انحرافها آشكار شود.
  • وفا و پاي بندي به پيمان: وفا و پايبندي به پيمان در ياران امام حسين خود را به خوبي نشان مي دهد. كه در اين راستا امام حسين ياران خود را بهترين اصحاب بر مي شماردند. ايشان در بدترين شرايط بر سر پيمان با امام باقي و او را مورد حمايت قرار دادند.